Cùng một chuyến đi có thể được đếm là năm ngày hoặc bảy ngày, tuỳ quy định nào đang áp dụng. Và con số bạn tính ra chỉ có giá trị khi chứng minh được. Bài này nói về hai chuyện đó: đếm thế nào, và giữ bằng chứng gì.
Ba câu hỏi về cách đếm
Hỏi cho từng ngưỡng, vì mỗi ngưỡng trả lời khác nhau.
"Ngày đến và ngày đi có được tính không?" Có quy định tính cả hai, có quy định chỉ tính một, có quy định tính ngày có mặt lúc nửa đêm. Khác biệt này cộng lại rất đáng kể nếu bạn đi lại nhiều chuyến ngắn.
"Ngày quá cảnh có tính không?" Dừng chân vài giờ ở sân bay thường không tính, nhưng nếu bạn qua cửa khẩu thì có thể tính.
"Khoảng thời gian tính là gì?" Năm dương lịch, mười hai tháng gần nhất, hay một khoảng cố định gắn với hiệu lực giấy tờ.
Khoảng trượt: chỗ dễ nhầm nhất
Đáng nói riêng vì nó gây nhầm nhiều hơn mọi quy tắc khác.
Khoảng trượt nghĩa là: tại bất kỳ ngày nào, bạn nhìn lại một số ngày trước đó và đếm số ngày đã ở trong khoảng ấy.
Hệ quả: không có ngày nào mà đồng hồ được đặt lại về không. Một chuyến đi dài của tháng trước vẫn nằm trong phép đếm của hôm nay, và chỉ rơi ra khi nó lùi ra ngoài khoảng.
Cách tính thực tế: với mỗi ngày bạn dự định có mặt, đếm lùi lại theo độ dài khoảng và cộng tất cả các ngày đã ở. Việc này khó làm trong đầu — nên bài cuối chuyên mục khuyên dựng một bảng.
Và đây là lý do bạn nên kiểm trước khi đặt vé, không phải trước khi bay. Đặt vé rồi mới phát hiện vượt thì đã tốn tiền đổi vé.
Bằng chứng cần giữ
Con số không chứng minh được thì không dùng được khi có ai hỏi.
Dấu xuất nhập cảnh trong hộ chiếu. Bằng chứng mạnh nhất — nhưng ngày càng nhiều nơi không đóng dấu, nên đừng chỉ dựa vào nó.
Thẻ lên máy bay và xác nhận đặt chỗ. Lưu ngay sau chuyến đi; hệ thống đặt vé xoá lịch sử sau một thời gian.
Hoá đơn lưu trú và các chứng từ chi tiêu tại nơi bạn ở — chúng cho thấy bạn có mặt ở đâu vào ngày nào.
Giấy tờ liên quan tới công việc hoặc học tập chứng minh bạn có mặt.
Và hộ chiếu cũ. Đây là lý do chuyên mục quản lý giấy tờ của site này khuyên giữ hộ chiếu đã hết hạn — nó là bản ghi lịch sử đi lại của bạn.
Nếu bạn dùng hai hộ chiếu
Tình huống riêng của người song tịch, và nó ảnh hưởng tới bằng chứng.
Dấu của bạn nằm rải ở hai cuốn. Không cuốn nào một mình cho bức tranh đầy đủ.
Giữ cả hai và cả các cuốn cũ, và khi cần chứng minh thì trình bày cả hai cùng bảng ghi chép.
Ghi vào bảng của bạn là chuyến đó dùng hộ chiếu nào. Một cột nhỏ và nó giúp bạn tìm bằng chứng nhanh sau này.
Và giữ nhất quán trong một hành trình — vào và ra bằng cùng một hộ chiếu ở cùng một nước, để hồ sơ ở nơi đó là một chuỗi liền mạch.
Ghi ngay sau mỗi chuyến
Một phút, và nó thay thế cho nhiều giờ dựng lại về sau.
Ghi bốn thứ: ngày rời, ngày đến, nước nào, dùng hộ chiếu nào.
Ghi ngay khi vừa về tới nơi, lúc thẻ lên máy bay còn trong túi và trí nhớ còn tươi.
Lưu bằng chứng vào cùng chỗ — chụp thẻ lên máy bay và dấu mới đóng, bỏ vào thư mục của năm.
Và mỗi quý cộng lại một lần. Nhìn con số theo quý cho bạn cảm giác về nhịp của năm, và phát hiện sớm nếu đang tiến gần một ngưỡng nào đó — sớm hơn nhiều so với việc phát hiện vào tháng cuối năm.
Nếu phải dựng lại quá khứ
Bốn nguồn, theo thứ tự đáng tin.
Hộ chiếu, cả cuốn hiện tại và các cuốn cũ.
Lịch sử đặt vé trong hộp thư điện tử — tìm theo từ khoá của hãng bay.
Sao kê ngân hàng và thẻ. Chi tiêu cho biết bạn ở đâu, và đây là nguồn đầy đủ nhất cho quá khứ xa.
Ảnh trong điện thoại, vì chúng có ngày và đôi khi có vị trí.
Dựng lại được một phần luôn tốt hơn không có gì — nhưng nó mất nhiều giờ, và đó là lý do việc ghi mỗi chuyến một phút đáng làm ngay từ hôm nay.
Ngày đến và ngày đi có được tính không?
Tuỳ quy định — có nơi tính cả hai, có nơi chỉ tính một, có nơi tính ngày có mặt lúc nửa đêm. Phải hỏi riêng cho từng ngưỡng vì mỗi ngưỡng trả lời khác nhau.
Khoảng thời gian trượt nghĩa là gì?
Tại bất kỳ ngày nào, bạn nhìn lại một số ngày trước đó và đếm số ngày đã ở trong khoảng ấy — nghĩa là không có ngày nào đồng hồ được đặt lại về không. Nên kiểm trước khi đặt vé, không phải trước khi bay.
Cần giữ bằng chứng gì về số ngày?
Dấu xuất nhập cảnh, thẻ lên máy bay và xác nhận đặt chỗ, hoá đơn lưu trú và chứng từ chi tiêu tại nơi ở, giấy tờ công việc hoặc học tập, và hộ chiếu cũ đã hết hạn.
Dùng hai hộ chiếu thì ghi chép thế nào?
Ghi thêm một cột cho biết chuyến đó dùng hộ chiếu nào, giữ cả hai cuốn và các cuốn cũ, và giữ nhất quán trong một hành trình — vào và ra cùng một nước bằng cùng một hộ chiếu.
