Một bảng đơn giản trả lời được mọi câu hỏi trong cả chuyên mục này — và cả câu hỏi về thuế ở chuyên mục bên cạnh. Dựng nó mất mười lăm phút, và giữ nó mất một phút mỗi chuyến đi.
Sáu cột
Đủ cho mọi phép tính, không thừa cột nào.
Ngày rời.
Ngày đến.
Từ nước nào tới nước nào.
Mục đích — vài chữ: công việc, gia đình, du lịch, chữa bệnh. Cột này quan trọng khi cần chứng minh lý do vắng mặt.
Hộ chiếu dùng, nếu bạn có hai.
Bằng chứng ở đâu — tên tệp hoặc thư mục chứa thẻ lên máy bay, ảnh chụp dấu.
Dùng bảng tính hay sổ giấy đều được. Quan trọng là chỉ có một bảng và nó nằm ở nơi bạn mở được từ mọi nước.
Tính ra các con số bạn cần
Từ cùng một bảng, bốn phép tính cho bốn loại ngưỡng.
Số ngày ở mỗi nước trong một năm dương lịch. Phép tính cơ bản, phục vụ phần lớn câu hỏi về thuế.
Số ngày trong một khoảng trượt. Với mỗi ngày cần kiểm, cộng các ngày đã ở trong khoảng lùi về trước — phục vụ ngưỡng được phép ở.
Khoảng vắng mặt liên tục dài nhất. Tìm chuỗi ngày liên tiếp bạn không ở nước cư trú — phục vụ điều kiện giữ tư cách.
Tổng thời gian có mặt cộng dồn. Phục vụ ngưỡng tích luỹ.
Nếu dùng bảng tính, bốn phép này viết công thức một lần rồi tự chạy. Nếu dùng sổ giấy, cộng theo quý là đủ cho phần lớn nhu cầu.
Nếp cập nhật
Ba nhịp, và nhịp đầu là nhịp quan trọng nhất.
Sau mỗi chuyến: thêm một dòng, lưu bằng chứng. Một phút, làm ngay khi về.
Mỗi quý: cộng lại và nhìn so với các ngưỡng. Phát hiện sớm thì còn điều chỉnh được.
Mỗi năm: tổng kết, lưu bản của năm đó vào hồ sơ, và đối chiếu với trang ràng buộc xem có ngưỡng nào thay đổi không.
Dùng bảng khi cần chứng minh
Lúc này bảng chuyển từ công cụ cá nhân thành tài liệu.
In ra dạng gọn, theo thứ tự thời gian, kèm tổng số ngày theo từng năm.
Đính kèm bằng chứng theo số dòng. Đánh số dòng và đặt tên tệp bằng chứng theo số đó — người đọc đối chiếu được ngay.
Nêu rõ nguồn dữ liệu. Ghi rằng bảng được lập từ dấu xuất nhập cảnh, thẻ lên máy bay và chứng từ lưu trú.
Và thành thật về chỗ không chắc. Nếu có giai đoạn bạn dựng lại từ trí nhớ, ghi rõ. Một bảng có ghi chú trung thực đáng tin hơn một bảng hoàn hảo đáng ngờ.
Bốn lỗi hay gặp khi giữ bảng
Không phải lỗi tính toán mà lỗi thói quen — và cả bốn đều dễ sửa.
Ghi dồn nhiều chuyến một lần. Để tới cuối quý mới ngồi ghi thì chi tiết đã mờ và thẻ lên máy bay đã mất. Ghi ngay là khác biệt lớn nhất.
Ghi tháng mà không ghi ngày. "Tháng ba về Việt Nam" không dùng được cho bất kỳ phép tính nào. Ngày cụ thể là yêu cầu tối thiểu.
Bỏ qua chuyến ngắn. Những chuyến hai ba ngày cộng lại trong năm thường nhiều hơn người ta tưởng, và với ngưỡng trượt thì chúng đáng kể.
Giữ bảng ở một nơi mà chỉ một máy mở được. Bảng không mở được lúc đang ở nước kia thì không giúp bạn quyết định gì.
Và một lỗi thứ năm, ít gặp hơn nhưng đáng nói: chỉ ghi cho mình mà không ghi cho người trong nhà. Nếu vợ hoặc chồng và con có tư cách riêng, mỗi người cần một dòng riêng cho cùng chuyến đi — vì cùng một chuyến có thể vượt ngưỡng của người này mà không vượt của người kia. Cách gọn nhất là thêm một cột ghi ai đi cùng, rồi tính riêng cho từng người khi cần.
Ba điều khép lại chuyên mục
Dữ liệu ghi được một lần, dùng cho nhiều mục đích. Cùng một bảng trả lời câu hỏi về cư trú, về thuế, về quyền đi lại và về tích luỹ thời gian — đây là lý do việc ghi đáng làm dù bạn chưa biết sẽ cần cho việc gì.
Biết trước là toàn bộ giá trị. Gần như mọi rắc rối trong chuyên mục này đều không sửa được sau khi đã vượt ngưỡng, và đều tránh được nếu biết trước một tháng.
Và một phút mỗi chuyến là cái giá thật của việc đó. Không có việc nào khác trong cả site này có tỷ lệ giữa công bỏ ra và rủi ro tránh được lớn tới vậy.
Bảng theo dõi ngày cần những cột nào?
Sáu cột: ngày rời, ngày đến, từ nước nào tới nước nào, mục đích, hộ chiếu dùng nếu có hai, và bằng chứng nằm ở đâu.
Từ bảng đó tính ra được những gì?
Bốn con số: số ngày ở mỗi nước trong năm dương lịch, số ngày trong một khoảng trượt, khoảng vắng mặt liên tục dài nhất, và tổng thời gian có mặt cộng dồn.
Nên cập nhật bảng khi nào?
Sau mỗi chuyến thêm một dòng và lưu bằng chứng; mỗi quý cộng lại và so với các ngưỡng; mỗi năm tổng kết và lưu bản của năm vào hồ sơ.
Khi phải chứng minh thì trình bày bảng thế nào?
In ra theo thứ tự thời gian kèm tổng theo từng năm, đánh số dòng và đặt tên tệp bằng chứng theo số đó, nêu rõ nguồn dữ liệu, và ghi rõ những giai đoạn bạn dựng lại từ trí nhớ.
