Người có hai hộ chiếu phải ra một quyết định nhỏ cho mỗi chuyến đi: dùng cuốn nào. Chọn sai không phạm luật, nhưng nó làm chuyến đi phức tạp hơn cần thiết — và đôi khi tạo ra một chuỗi hệ quả kéo dài sau đó.
Nguyên tắc theo chặng, không theo chuyến
Đây là cách nghĩ đúng và nó giải quyết phần lớn bối rối.
Mỗi lần qua cửa khẩu là một quyết định riêng. Bạn có thể xuất cảnh khỏi nước A bằng hộ chiếu A và nhập cảnh vào nước B bằng hộ chiếu B — đây là chuyện bình thường với người song tịch.
Nguyên tắc chung: vào một nước mà bạn là công dân thì dùng hộ chiếu của nước đó; vào nước thứ ba thì dùng hộ chiếu cho bạn điều kiện thuận lợi nhất cho hành trình đó.
Lý do: công dân của một nước thường có quyền vào nước mình không phụ thuộc thị thực, và việc xuất trình hộ chiếu nước đó là cách đơn giản nhất để thực hiện quyền ấy.
Nhưng có một ràng buộc quan trọng: vào và ra cùng một nước nên bằng cùng một hộ chiếu, để hồ sơ của bạn tại nước đó là một chuỗi liền mạch. Chuyên mục cư trú và số ngày của site này nói vì sao chuỗi liền mạch quan trọng.
Bốn yếu tố quyết định
Cân nhắc trước khi đặt vé chứ không phải ở sân bay.
Điều kiện nhập cảnh của nước đến. Hộ chiếu nào cần thị thực, hộ chiếu nào không — bài sau của chuyên mục nói cách tra.
Tư cách cư trú của bạn. Nếu bạn có thẻ cư trú ở nước đến, thẻ đó thường gắn với một hộ chiếu cụ thể — và bạn cần xuất trình đúng cuốn đó.
Các chặng trung gian. Quá cảnh có thể có yêu cầu riêng, và hộ chiếu tốt cho điểm cuối chưa chắc tốt cho điểm dừng — bài về quá cảnh nói kỹ.
Hạn còn lại của từng cuốn. Nhiều nước yêu cầu hộ chiếu còn hạn tối thiểu khi nhập cảnh; cuốn sắp hết hạn có thể không dùng được cho chuyến này dù nó thuận lợi hơn về mặt thị thực.
Đặt vé bằng thông tin của hộ chiếu nào
Chi tiết kỹ thuật nhưng gây phiền thật.
Đặt vé bằng đúng hộ chiếu bạn sẽ xuất trình khi làm thủ tục bay. Tên và số hộ chiếu trên vé nên khớp với giấy bạn đưa ở quầy.
Nếu tên viết khác nhau giữa hai hộ chiếu, đây là chỗ hay phát sinh rắc rối — chuẩn bị giải thích và mang theo giấy tờ nối hai tên.
Nếu hành trình có nhiều chặng với nhiều hộ chiếu, hỏi hãng bay xem nên khai thông tin nào. Nhiều hãng cho phép bổ sung thông tin hộ chiếu thứ hai.
Và mang theo cả hai cuốn, kể cả khi bạn chỉ định dùng một. Cuốn thứ hai là phương án dự phòng khi có việc bất ngờ.
Ba tình huống cụ thể
Ba trường hợp hay gặp của người Việt ở nước ngoài.
Về Việt Nam thăm nhà. Nếu bạn còn quốc tịch Việt Nam và có hộ chiếu Việt Nam còn hạn, dùng nó thường đơn giản nhất — chuyên mục về nước của một site anh em nói vì sao tư cách nhập cảnh ảnh hưởng tới mọi việc sau đó.
Đi nước thứ ba từ nơi bạn đang sống. So điều kiện của hai hộ chiếu, và nhớ kiểm cả điều kiện quay lại nước bạn đang cư trú.
Đi công tác dài ngày. Kiểm thêm ngưỡng số ngày và điều kiện giữ tư cách trước khi quyết dùng cuốn nào.
Ba việc nên làm một lần
Làm một lần rồi mỗi chuyến chỉ mất vài phút.
Ghi một trang so sánh hai hộ chiếu của bạn: hạn của từng cuốn, các thoả thuận đi lại chính của từng nước, và tư cách cư trú gắn với cuốn nào.
Ghi quy tắc riêng của bạn cho các tuyến đường hay đi — tuyến này dùng cuốn nào, đã kiểm ngày nào.
Rà lại mỗi năm, vì điều kiện đi lại thay đổi và hạn hộ chiếu thì chắc chắn thay đổi.
Có hai hộ chiếu thì dùng cuốn nào khi đi?
Nguyên tắc chung: vào nước mà bạn là công dân thì dùng hộ chiếu nước đó; vào nước thứ ba thì dùng cuốn cho điều kiện thuận lợi nhất. Và vào ra cùng một nước nên bằng cùng một hộ chiếu.
Đặt vé bằng thông tin hộ chiếu nào?
Bằng đúng hộ chiếu bạn sẽ xuất trình khi làm thủ tục bay, để tên và số trên vé khớp với giấy đưa ở quầy. Nếu hành trình nhiều chặng dùng nhiều hộ chiếu thì hỏi hãng bay.
Có nên mang cả hai hộ chiếu không?
Nên, kể cả khi chỉ định dùng một — cuốn thứ hai là phương án dự phòng khi có việc bất ngờ. Nhưng đừng để cả hai trong cùng một túi.
Yếu tố nào quyết định chọn hộ chiếu?
Bốn: điều kiện nhập cảnh của nước đến, tư cách cư trú của bạn ở đó gắn với cuốn nào, yêu cầu của các chặng quá cảnh, và hạn còn lại của từng cuốn so với yêu cầu hạn tối thiểu.
