Trong một gia đình sống nhiều nước, mỗi người có thể mang quốc tịch khác nhau và giữ tư cách khác nhau. Chuyến đi của cả nhà vì thế bị quyết định bởi người có ràng buộc chặt nhất — và người đó không phải lúc nào cũng là người bạn nghĩ.
Kiểm theo từng người, không kiểm theo nhà
Nguyên tắc nền của bài này.
Lập một dòng cho mỗi thành viên: mang quốc tịch nào, có hộ chiếu nào còn hạn tới bao giờ, có tư cách cư trú gì ở đâu, và diện nhập cảnh nào áp dụng cho người đó ở nước sắp tới.
Người có ít lựa chọn nhất quyết định kế hoạch. Nếu một người cần thị thực còn cả nhà thì không, thì thời gian xin thị thực là ràng buộc của cả chuyến.
Kiểm cả chiều về. Người này về được nước cư trú dễ dàng không có nghĩa là người kia cũng vậy — nhất là nếu tư cách của một người phụ thuộc vào người khác.
Và kiểm lại mỗi năm, vì tư cách của từng người thay đổi độc lập: con lớn lên và đổi diện, một người đổi việc, một người được cấp tư cách mới.
Giấy tờ cho trẻ em
Nhóm cần chú ý riêng và hay thiếu.
Hộ chiếu của trẻ thường hạn ngắn hơn. Đây là hạn hay bị quên nhất trong nhà — chuyên mục quản lý giấy tờ của site này khuyên đặt nhắc riêng cho từng người.
Trẻ có thể mang quốc tịch khác cha mẹ, nên diện nhập cảnh khác. Kiểm riêng cho trẻ chứ đừng suy từ trường hợp của mình.
Giấy tờ chứng minh quan hệ. Bản sao khai sinh, và bản dịch nếu cần — một số nơi hỏi, nhất là khi họ của trẻ khác họ của người đi cùng.
Và giấy tờ về tư cách cư trú riêng của trẻ, nếu trẻ có thẻ riêng.
Khi trẻ đi với một phụ huynh hoặc với người khác
Tình huống rất phổ biến với gia đình sống xa, và có yêu cầu riêng.
Một số nơi yêu cầu giấy đồng ý của phụ huynh còn lại. Hình thức và nội dung khác nhau tuỳ nơi — hỏi trước, và hỏi cả nước đi lẫn nước đến.
Nếu chỉ một phụ huynh có quyền nuôi dưỡng, mang theo giấy tờ chứng minh.
Nếu trẻ đi với ông bà hoặc người thân khác, chuẩn bị giấy uỷ quyền hoặc giấy đồng ý, kèm bản sao giấy tờ của cha mẹ.
Chuẩn bị trước, không chuẩn bị ở sân bay. Giấy đồng ý thường cần chứng thực chữ ký, và việc đó không làm được vào phút chót.
Lập kế hoạch cho cả nhà
Bốn bước, và bước đầu là bước tiết kiệm nhất.
Kiểm giấy tờ của mọi người cùng một lúc, ngay khi có ý định đi — không chờ tới lúc đặt vé.
Xác định ai cần làm gì và mất bao lâu, rồi tính ngược từ ngày đi.
Đặt vé sau khi đã chắc mọi người đi được. Vé đặt trước rồi phát hiện một người vướng là tình huống tốn kém và căng thẳng.
Chuẩn bị một bộ giấy tờ cho cả nhà, xếp theo người, mang trong một túi tài liệu — người làm thủ tục sẽ hỏi lần lượt, và có sẵn theo thứ tự thì nhanh hơn nhiều.
Khi cả nhà không dùng chung một hộ chiếu
Chi tiết nhỏ mà gây lúng túng ở quầy.
Đặt vé cho từng người bằng đúng hộ chiếu người đó sẽ trình. Trong cùng một đơn đặt chỗ, các thành viên có thể khai hộ chiếu khác nhau.
Nếu một người dùng hộ chiếu A còn người khác dùng hộ chiếu B cho cùng chặng, điều đó bình thường — nhưng nên nói trước với nhân viên làm thủ tục để họ xử lý đúng ngay từ đầu.
Xếp giấy tờ theo người, không xếp theo loại. Một túi chung có mọi hộ chiếu trộn lẫn làm việc kiểm tra chậm và dễ nhầm.
Ba tình huống nên tính trước
Một người phải về sớm hơn. Kiểm xem người đó tự đi được không với giấy tờ đang có — nhất là nếu tư cách của họ gắn với người khác trong nhà.
Một người bị chặn còn cả nhà thì không. Quyết định trước: cả nhà chờ, hay đi trước và người kia theo sau. Bàn lúc bình tĩnh dễ hơn bàn ở quầy.
Trẻ đi học ở nước khác. Đây là thay đổi làm cả gia đình phải tính lại — về tư cách của trẻ, về số ngày của cha mẹ nếu đi cùng, và về giấy tờ cho những chuyến thăm.
Gia đình mỗi người một quốc tịch thì kiểm thế nào?
Kiểm theo từng người, không kiểm theo nhà: mỗi thành viên một dòng ghi quốc tịch, hộ chiếu và hạn, tư cách cư trú, và diện nhập cảnh áp dụng ở nước sắp tới. Người có ít lựa chọn nhất quyết định kế hoạch.
Trẻ em cần giấy tờ gì khi đi cùng?
Hộ chiếu còn hạn (thường hạn ngắn hơn người lớn nên hay bị quên), giấy tờ chứng minh quan hệ như bản sao khai sinh kèm bản dịch nếu cần, và giấy tờ về tư cách cư trú riêng nếu trẻ có thẻ riêng.
Trẻ đi với một phụ huynh có cần giấy gì thêm không?
Một số nơi yêu cầu giấy đồng ý của phụ huynh còn lại, hình thức tuỳ nơi — nên hỏi trước cả nước đi lẫn nước đến. Giấy này thường cần chứng thực chữ ký nên không làm được vào phút chót.
Nên đặt vé vào lúc nào?
Sau khi đã chắc mọi người trong nhà đi được. Kiểm giấy tờ của cả nhà cùng lúc ngay khi có ý định đi, xác định ai cần làm gì và mất bao lâu, rồi mới đặt vé.
